වර්ෂ 1976 ජනවාරි 04 සිට ලිඛිත ඉතිහාහාසයක් ඇති කඹුරුපිටිය ප්රාදේශීය ශාෂනාරක්ෂක මණ්ඩලයේ වැඩිම සිසුන් පිරිසක් ඉගෙනුම ලබන අප දහම්පාසල මාතර දිස්ත්රික්කය තුල පමණක් නොව මුලු මහත් ශ්රී ලංකාව පුරා කැපී පෙනෙන දහම්පාසල බවට පත් වී ඇත.
බුදු දහමට අනුගත නැණ නුවණින් හා ගුණ දහමින් පිරිපුන් දරු පිරිසක් දැයට දායාද කරන රෝහණයේ ප්රමුඛතම දම් පියස බවට පත් වීම.
තෙරුවන් කෙරෙහි ශ්රද්ධාවෙන් යුත්,
නිති පන්සිල් සුරකින දැනුමෙන්,
කුසලතාවලින් සහ ආකල්පයන්ගෙන් සන්නද්ධ වූත්,
නිපුණතාවලින් පරිපූර්ණ වූත්,
විනයගරුක සිසු පිරිසක් සඳහා වූ බෞද්ධ පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීම උදෙසා ක්රියා කිරීම.
ශ්රී ලාංකීය ජන සමාජයේ සදාචාරාත්මක සහ ආධ්යාත්මික පදනම සැකසෙන්නේ ගමේ පන්සලත්, ඒ හා බැඳුණු දහම් පාසලත් කේන්ද්ර කරගනිමිනි. දකුණු ලක මාතර දිස්ත්රික්කයේ, රමණීය කඹුරුපිටිය ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ පිහිටි ඉහළවිටියල, පහළවිටියල, සීවැල්ගම, බිබුලේවෙල සහ කරගොඩ උයන්ගොඩ යන ග්රාම නිලධාරී වසම්වල පන්සියයකට අධික බොදු පවුල්වල දරු දැරියන්ගේ ජීවිත ආලෝකවත් කරනු ලබන මහා තක්සලාව වන්නේ සබරලේ ශ්රී ගුණරතන දහම් පාසලයි. "පඤ්ඤා නරානං රතනං" හෙවත් "ප්රඥාව මිනිසාට රත්නයකි" යන බුදු වදන තේමා පාඨය කරගත් මෙම විද්යාස්ථානය, හුදෙක් ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයක් නොව, දශක පහක් මුළුල්ලේ ගොඩනැගුණු අතිවිශාල ශාසනික මෙහෙවරක සජීවී සාක්ෂියකි.
අප දහම් පාසලේ නිල ලියාපදිංචිය 1970 දශකයේ සිදු වූවද, එහි සැබෑ මුල් ඊට වඩා බොහෝ ඈතට විහිද යයි. ප්රදේශයේ පැරණි සැදැහැවතුන් සතුව පවතින 1950 දශකයට අයත් ශිෂ්ය සහතික පත්ර සහ පැරණි ලේඛන පිරික්සීමේදී පෙනී යන්නේ, 1958 වර්ෂය වන විටත් මෙම ප්රදේශයේ දරුවන්ට දහම් අධ්යාපනය ලබා දීමේ විධිමත් නොවන නමුත් සංවිධානාත්මක වැඩපිළිවෙළක් ක්රියාත්මක වූ බවයි. එකල ගම්වැසියන්ගේ සහ මහා සංඝරත්නයේ දැඩි කැපවීම මත, අද පවතින මෙම දැවැන්ත වෘක්ෂයේ පළමු බීජය රෝපණය විය. එම මුල් අවධිය පන්සලත් ගමත් අතර ඇති නොබිඳෙන සබැඳියාවේ ආරම්භයයි.
යම් කාලසීමාවක නිහඬතාවයකින් පසු, දහම් පාසල් ඉතිහාසයේ නව පිටුවක් පෙරළුණේ 1976 ජනවාරි මස 04 වන දිනයි. අතිපූජ්ය පිටකටුවන දීපානන්ද නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ අප්රතිහත ධෛර්යය හා පුරෝගාමී මෙහෙවරින් ශ්රී ගුණරතන දහම් පාසල නිල වශයෙන් සහ විධිමත්ව නැවත ආරම්භ කරන ලදී. සුවිශේෂී කරුණ වන්නේ මෙම මහා ගමන ආරම්භ වූයේ එක් සිසුවෙකුගෙන් පමණක් වීමයි. එම සිසුවාගෙන් ඇරඹි ගමන අද වන විට 650ක සිසු පිරිසක් දක්වා වර්ධනය වී තිබීම හාස්කමක් බඳු වූ සත්යයකි. එකල පන්ති පවත්වනු ලැබුවේ විහාරස්ථානයේ පැවති පැරණි ධර්මශාලා ගොඩනැගිල්ලේය. පොල් අතු සෙවිලි කළ හෝ සරලව තනන ලද එම ගොඩනැගිලි තුළ එදා දරුවන් ලැබූ ධර්ම ඥානය අද ප්රදේශයේ විවිධ ක්ෂේත්රවල ප්රභූන් බවට පත්ව සිටින පරපුරේ පදනමයි. ගමේ සිටි රජයේ ගුරුවරුන් සහ උගතුන් පිරිසක් ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වී මෙම මෙහෙවර ශක්තිමත් කළහ.
1980 දශකය වන විට දහම් පාසල ක්රමික වර්ධනයක් අත්කර ගත්තේය. සිසුන් සංඛ්යාව 50 ඉක්මවා ගිය අතර, ගුරු මණ්ඩලය වඩාත් සංවිධානාත්මක විය. 1990 වසර වන විට සිසුන් 75කට අධික සංඛ්යාවක් සහ ගුරුවරුන් 15 දෙනෙකුගෙන් යුත් ස්ථාවර ආයතනයක් බවට මෙය පත් විය. විහාරස්ථානයේ භෞතික සම්පත්වල වර්ධනයට සමගාමීව දහම් පාසලේ ගුණාත්මක භාවය ද ඉහළ ගියේය. ප්රදේශයේ විවිධ උත්සව, පින්කම් සහ සමාජ සේවා කටයුතුවලදී දහම් පාසල් සිසුන්ගේ දායකත්වය අනිවාර්ය අංගයක් බවට පත් විය.
දහම් පාසල් ඉතිහාසයේ රන් අකුරින් ලියැවෙන තවත් සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක් වන්නේ 1995 වර්ෂයයි. බෞද්ධ දර්ශනපති, ප්රවීණාචාර්ය අතිපූජ්ය අතුරලියේ තිලකනන්ද ස්වාමීන් වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්යාපනික මගපෙන්වීම යටතේ දහම් පාසල නවීන අධ්යාපනික ප්රවණතාවලට අනුකූලව හැඩගැසීමට පටන් ගත්තේය. උන්වහන්සේගේ ශාස්ත්රීය දැනුම සහ කළමනාකරණ හැකියාව නිසා දහම් පාසලේ විනය සහ ඉගෙනුම් ක්රියාවලිය ඉතා ඉහළ මට්ටමකට පත් විය. සිසුන්ගේ සහ දෙමාපියන්ගේ ඉමහත් ඉල්ලීම හා උනන්දුව මත, ඉරිදා දිනට අමතරව සෙනසුරාදා සවස් කාලයේ ද අතිරේක ධර්ම පන්ති පැවැත්වීමට පියවර ගත් අතර, එය ප්රදේශයේ දහම් අධ්යාපනයේ පෙරළියක් ඇති කළේය.
ශිෂ්ය සංඛ්යාව සීඝ්රයෙන් ඉහළ යෑමත් සමඟ, පවතින ඉඩකඩ ප්රමාණවත් නොවීම විශාල අභියෝගයක් විය. එහෙත් විහාරාධිපති හිමිපාණන්ගේ සහ දායක සභාවේ අප්රතිහත ධෛර්යය නිසා විහාරස්ථානය තුළ දැවැන්ත ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයක් ගොඩනැගුණි. අද වන විට පන්ති පවත්වනු ලබන එම භෞතික සම්පත් මෙසේය:
2000 වසරේ සිට දහම් පාසල තුළ අන්තර් නිවාස සිසු නිපුණතා ඇගයීම් තරගාවලිය ඉතා විධිමත් අයුරින් ආරම්භ විය. මෙහි අරමුණ වූයේ දරුවන්ගේ සැඟවුණු කලාත්මක, සන්නිවේදන සහ කථික කුසලතා ඔප්නැංවීමයි. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස:
2010 වසර වන විට සබරලේ ශ්රී ගුණරතන දහම් පාසල සිසුන් 175ක පමණ ස්ථාවර පිරිසක් සහ පළපුරුදු ආචාර්ය මණ්ඩලයකින් සමන්විත විය. විහාරස්ථානය සතු සියලු භෞතික සම්පත් දහම් අධ්යාපනය වෙනුවෙන් කැප කිරීමට විහාරාධිපති හිමියන් ගත් තීරණය නිසා දහම් පාසලට කිසිදු බාධාවකින් තොරව ඉදිරියට යෑමට හැකි විය.
අතුපතර විහිදුණු මෙම මහා සදහම් වෘක්ෂයේ වත්මන් "මුදුන් මූලය" වන්නේ විහාරාධිපති හා ප්රධානාචාර්ය, පූජ්ය විටියල මහින්ද නායක හිමිපාණන් වහන්සේය. උන්වහන්සේගේ පදවි ප්රාප්තියත් සමඟ දහම් පාසල හුදු අධ්යාපන ආයතනයක සිට ප්රජා සංවර්ධන මධ්යස්ථානයක් දක්වා පරිවර්තනය විය. උන්වහන්සේ සතු දූරදර්ශී පාලන ක්රමය, දූ දරුවන් කෙරෙහි දක්වන පීතෘවාත්සල්යය සහ ආචාර්ය මණ්ඩලය මෙහෙයවීමේ සුවිශේෂී හැකියාව මෙම සීග්ර දියුණුවේ ප්රධානතම රහසයි. උන්වහන්සේගේ සංකල්පයක් අනුව දහම් පාසලේ සෑම අංශයක්ම නවීකරණය වූ අතර, ගම සහ පන්සල අතර සබැඳියාව පෙර නොවූ විරූ ලෙස ශක්තිමත් විය.
සබරලේ ශ්රී ගුණරතන දහම් පාසලේ නාමය කඹුරුපිටිය ශාසනාරක්ෂක බලමණ්ඩලය තුළ නොසැලෙන ලෙස සනිටුහන් වූයේ 2018 වසරේ සිටය. එතැන් සිට අද (2026) දක්වා වූ වසර අටක කාලය පුරා:
අපගේ ජයග්රහණ බලමණ්ඩල සීමාවෙන් ඔබ්බට ගොස් සමස්ත මාතර දිස්ත්රික්කයම මවිතයට පත් කිරීමට සමත් වූයේ පසුගිය වසර දෙක තුළය.
2022 වසරේ සිට ඇති වූ සීග්ර දියුණුවත් සමඟ අද වන විට දහම් පාසලේ සිසුන් සංඛ්යාව 650 දක්වා වර්ධනය වී තිබේ. මෙය කඹුරුපිටිය ශාසනාරක්ෂක බලමණ්ඩලයේ වැඩිම සිසුන් පිරිසක් ඉගෙනුම ලබන දහම් පාසල ලෙස ඉතිහාසගත වේ. මෙම දැවැන්ත ශිෂ්ය ප්රජාව මෙහෙයවීම සඳහා:
ශ්රී ගුණරතන දහම් පාසල යනු විභාග සමත් කරන තැනක් පමණක් නොව, දරුවන්ගේ ජීවිත ආගමික වටපිටාවකින් පෝෂණය කරන තක්සලාවකි. ඒ අනුව අප ආයතනය:
දහම් පාසලකින් අධ්යාපනය ලබා පිටවන දරුවන් එම දහම් සෙවණැල්ල සමග සදාකාලිකව බැඳ තැබෙන ප්රධානතම පුරුක වන්නේ ආදි සිසු සංගමයයි. 1976 නිල වශයෙන් ආරම්භ වූ දා සිට මේ දක්වා මෙහි සිසිලස ලැබූ 2,500කට අධික සිසු පරපුර අතුරින් විශාල පිරිසක් අද වන විට රජයේ සහ පෞද්ගලික අංශයේ ඉහළ වගකීම් දරන ප්රභූන් බවට පත්ව සිටිති.
දහම් පාසලට සමගාමීව ක්රියාත්මක වන තරුණ බෞද්ධ සංගමය, ප්රදේශයේ තරුණ පරපුර යහමගට යොමු කිරීමේ හා සමාජ සේවා කටයුතුවල නිරත වීමේ ප්රධාන කේන්ද්රස්ථානයයි.
සබරලේ ශ්රී ගුණරතන දහම් පාසල අද වන විට කඹුරුපිටිය ශාසනාරක්ෂක බලමණ්ඩලයේ වැඩිම සිසුන් සිටින (650+) දැවැන්තයා බවට පත්ව ඇත්තේ ද, අඛණ්ඩව වසර 8ක් ප්රථම ස්ථානය රැකගන්නේ ද මෙම සාමූහික ශක්තිය නිසාය. පූජ්ය විටියල මහින්ද නායක හිමිපාණන්ගේ මගපෙන්වීම යටතේ, වත්මන් ආචාර්ය මණ්ඩලය, ආදි සිසු සංගමය සහ තරුණ බෞද්ධ සංගමය එක්ව එකම පවුලක් ලෙස ක්රියා කිරීම මෙම ආයතනයේ සුවිශේෂී ලක්ෂණයකි.
වසර 50ක අභිමානයත්, "පඤ්ඤා නරානං රතනං" යන උදාර දර්ශනයත් පෙරදැරිව, ශ්රී ගුණරතන දහම් පාසල අද වන විට මහා වෘක්ෂයක් සේ අතුපතර විහිදා හමාරය. 1958 පූර්ව ඉතිහාසයේ සිට 1976 නිල ආරම්භය හරහා පැමිණි මෙම ගමන, 2024 සහ 2025 වසරවල ලබාගත් දිස්ත්රික් මට්ටමේ සුවිශේෂී ජයග්රහණ සහ 2026 වර්තමානය වන විට ලබා ඇති සීග්ර ප්රගතිය දෙස බලන විට, මෙය ශ්රී ලංකාවේ දහම් අධ්යාපන ක්ෂේත්රයේ විශිෂ්ටතම නිදසුනක් බව නොකියාම බැරිය. අනාගත සිසු පරපුර සදහම් දැනුමෙන් පෝෂණය කරමින්, යහපත් ගුණගරුක සමාජයක් උදෙසා අප දහම් පාසල තව තවත් ශක්තිමත්ව ඉදිරියටම පියනගනු ඇත.
Principal
Vice Principal
Vice Principal
වසර 50 ක ප්රෞඪ ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියන මාතර දිස්ත්රික්කයේ ප්රමුඛතම දහම්පාසලයි.